INTERVIEW CAST STAND UP
Het Zuidelijk Toneel werkt in Stand up samen met Comedytrain. Acteurs John Buijsman, Mark Kraan en stand-up comedians Kees van Amstel, Henry van Loon en Murth Mossel van Comedytrain vertellen over de verschillen en overeenkomsten tussen acteurs en comedians.
De naakste vorm van theater
In een tijd waarin theaterzalen vol zitten voor een lach-of-ik-schiet-voorstelling zijn er gelukkig ook nog standuppers die de hersens van het publiek willen prikkelen. Maar dat willen acteurs ook. Tijdens de repetities blijken er flinke verschillen te zijn tussen acteurs en standuppers. Henry van Loon: ‘Een standupper is zijn eigen tekstschrijver, regisseur, performer en acteur.’ Zijn collega-standupper Murth Mossel vult aan: ‘Het verschil tussen een standupper en een toneelacteur is vergelijkbaar met de relatie tussen een voetballer en een handballer. Beiden zijn sporters, maar gebruiken andere ledematen. Een standupper werkt natuurlijk vooral vanuit zijn eigen persoon, een acteur vanuit zijn personage.’ Mark Kraan is acteur bij Het Zuidelijk Toneel. ‘Of je Shakespeare speelt of grappen vertelt, je wilt het publiek raken. Stand-up comedy is de naaktste vorm van theater. Je hebt alleen een microfoon en een spot. Je moet dan wel een enorme noodzaak hebben om daar te staan. Een acteur kan zich verschuilen achter tekst, een collega-acteur of een decor.’
Het verschil tussen een bulderende lach of een flauw glimlachje
Standupper Kees van Amstel denkt dat hij acteurs wel iets te bieden heeft: ‘Het werken aan Stand up is leuk omdat we de acteurs veel kunnen leren. Standuppers zijn beter in ritme en timing op grapniveau. Een lidwoord meer of minder kan het verschil maken tussen een bulderende lach of een flauw glimlachje. Dat vinden acteurs fascinerend.’ Van Amstel ziet wel overeenkomsten tussen cabaretiers en acteurs omdat beiden een verhaal vertellen. ‘Er zijn cabaretiers die een grap maken en daar dan een verhaal bij verzinnen. Maar er zijn ook cabaretiers als Theo Maassen met hun eigen verhaal. Die doen daar als beloning voor het publiek een grap bij. Dat is natuurlijk veel mooier.’
Winnaars en verliezers
In Stand up zijn mensen aan het worstelen met hun artistieke bestaansrecht. Acteur John Buijsman: ‘Voor mij gaat de voorstelling over winnaars en verliezers maar ik ben er niet zeker van dat de winnaars winnaars zijn en de verliezers verliezers.’ Buijsman lijkt zelf verbaasd van zijn rake observatie. Ook hij is gefascineerd door het verschil tussen acteurs en standuppers. ‘Standuppers kunnen veel langer met een personage doen omdat zij een alter ego hebben. Als acteur moet ik zes weken repeteren en dan kan ik twee maanden spelen. Standuppers kunnen veel langer met hun personage of alter ego voort. Bovendien zijn ze er heel handig in om dat telkens aan te passen, waardoor het net weer even anders lijkt.’
